ดัชนีที่ช่วยในการวินิจฉัยโรคไข้เลือดออกในระยะแรก1
Early Diagnostic Indicators in Dengue.

1 รางวัลผลงานวิชาการยอดเยี่ยม กระทรวงสาธารณสุข ประจำปี 2538 อันดับ 1
* โรงพยาบาลเด็ก กรมการแพทย์
** ฝ่ายไวรัส สถาบันวิจัยการแพทย์ทหาร (AFRIMS)
*** แผนกโรคติดเชื้อและอิมมูโนวิทยา มหาวิทยาลัยแมสสาจูเซทส์ (USA)
**** โรงพยาบาลกำแพงเพชร
***** ฝ่ายโรคไวรัส สถาบันวิจัยทหารวอลเตอร์รีด(USA)

บทคัดย่อ
บทนำ
โรคไข้เลือดออกเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในเด็กเนื่องจากมีอัตราป่วยสูง ในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงจะมีอาการช็อคและมีเลือดออกมากตามมา ถ้าไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้องจะทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้ในระยะเวลาอันสั้น หากแพทย์สามารถวินิจฉัยโรคนี้ได้ในระยะแรก ก็จะสามารถดูแลและรักษาให้ผู้ป่วยหายจากโรคได้อย่างรวดเร็วและไม่มีโรคแทรกซ้อน

วัตถุประสงค์
เพื่อหาดัชนีชี้บ่งที่จะช่วยวินิจฉัยโรคไข้เลือดออกตั้งแต่ระยะแรกๆ อันจะเป็นการลดอัตราตายและโรคแทรกซ้อนของโรคได้

วิธีการศึกษา
เป็นการศึกษาแบบไปข้างหน้าโดยเลือกผู้ป่วยเด็กที่มีไข้สูงมากกว่า 38.5oc ที่มาตรวจที่โรงพยาบาลเด็กและโรงพยาบาลกำแพงเพชร โดยผู้ป่วยต้องไม่มีอาการหรืออาการแสดงของการติดเชื้อเฉพาะที่ที่ใดที่หนึ่ง หลังจากรับไว้ในโรงพยาบาล ผู้ป่วยจะได้รับการซักประวัติและตรวจร่างกายโดยละเอียดพร้อมทั้งเจาะเลือดทุกเช้าจนกว่าผู้ป่วยจะมีไข้ลงได้ 1 วัน แบ่งกลุ่มผู้ป่วยเป็นกลุ่มไข้เดงกิว (DF) ไข้เลือดออก (DHF) และกลุ่มควบคุม (Control) ตาม WHO criteria ในการวินิจฉัยโรคไข้เลือดออกและผล dengue serology และ virus isolation นำข้อมูลของผู้ป่วย ทั้ง 3 กลุ่มนี้มาศึกษาเปรียบเทียบกันโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป SPSS for Window version 6.0.1

ผลการศึกษา
มีผู้ป่วย DF 32 คน DHF 28 คน และ Control 112 คน พบว่าก่อนวันไข้ลงหรือวันที่ ผู้ป่วยมีอาการช็อค 1-2 วัน ผู้ป่วย DF และ DHF จะมีการทดสอบทูนิเกต์ให้ผลบวกมากกว่ากลุ่ม Control การตรวจ CBC พบว่าผู้ป่วย DF และ DHF มี จำนวน WBC, PMN และ Monocyte น้อยกว่ากลุ่ม Control นอกจากนี้การตรวจ LFT พบว่ากลุ่มผู้ป่วย DF และ DHF จะมี ระดับของ เอนซัยม์ aspartate aminotransferase (AST) สูงกว่าในกลุ่ม Control (ตาราง)

สรุป
ในผู้ป่วยเด็กที่มีไข้สูง หน้าแดง โดยไม่มีอาการและอาการแสดงเฉพาะที่ของการติดเชื้ออื่นใด ถ้าผลการทดสอบทูนิเกต์ให้ผลบวกให้คิดถึงโรคไข้เลือดออกและให้ตรวจติดตาม CBC ถ้าพบว่าผู้ป่วยมีจำนวน WBC, PMN และ Monocyte ต่ำลงร่วมกับการมีเอนซัยม์ AST เพิ่มสูงขึ้น จะเป็นตัวช่วยบ่งชี้ว่าผู้ป่วยเป็นไข้เลือดออกและกำลังจะเข้าสู่ภาวะวิกฤกตของโรค

คำรหัส : ไข้เลือดออก, เดงกิว, วินิจฉัย, ดัชนีชี้บ่ง, ระยะแรก